در دوران بارداری ممکن است در سونوگرافی های غربالگری با اصطلاحی به نام کیست کوروئید پلکسوس یا کیست کوروئید پلکسوس در جنین مواجه شوید. شنیدن نام این ساختارها شاید در ابتدا کمی نگران کننده باشد، اما واقعیت این است که این کیست ها معمولا بی خطر هستند و در بسیاری از موارد بدون هیچ گونه پیامد خاصی از بین می روند. در این مقاله به زبان ساده و قابل فهم، تمام آنچه باید درباره این کیست ها بدانید را توضیح می دهیم تا با آرامش بیشتری بارداری خود را ادامه دهید.
کیست کوروئید پلکسوس چیست؟
کیست کوروئید پلکسوس به تجمع مقدار کمی مایع در بخشی از مغز جنین گفته می شود که به آن کوروئید پلکسوس می گویند. این کیست ها در حدود 2 درصد بارداری ها و معمولا در سه ماهه دوم بارداری دیده می شوند.
کوروئید پلکسوس شبکه ای از سلول ها و رگ های خونی است که در حفره های پر از مایع مغز قرار دارد و مسئول تولید مایع مغزی–نخاعی است. این مایع نقش مهمی در حفاظت از مغز و نخاع جنین دارد. زمانی که بخشی از این ساختار در حال شکل گیری است، ممکن است یک حباب کوچک مایع ایجاد شود که به آن کیست کوروئید پلکسوس می گویند.
این کیست ها درمان دارویی یا جراحی ندارند، چون ماهیت بیماری زا ندارند و در اغلب موارد به طور کامل و خودبه خود از بین می روند.
چه اتفاقی برای کیست کوروئید پلکسوس می افتد؟
این کیست ها معمولا طی سونوگرافی های روتین شناسایی می شوند. ایجادشان ناشی از جدا شدن یک حباب مایع هنگام شکل گیری کوروئید پلکسوس است و علامت بیماری خاصی محسوب نمی شوند.
در بیشتر موارد:
- کیست ها تا هفته های پایانی بارداری کاملا ناپدید می شوند.
- نیازی به درمان یا اقدام خاصی نیست.
- جنسیت جنین هیچ تأثیری بر ایجاد این کیست ها ندارد.
اما اگر اندازه کیست غیرطبیعی بزرگ باشد، پزشک ممکن است یک سونوگرافی دقیق تر یا سطح دو را تجویز کند تا از نبود سایر مشکلات اطمینان حاصل شود.
علت ایجاد کیست کوروئید پلکسوس در جنین چیست؟
به گفته متخصصان مغز و اعصاب کودکان، علت دقیق ایجاد این کیست ها مشخص نیست.
طبق گفته برخی پزشکان متخصص، این کیست ها نوعی باقی مانده از روند رشد جنین هستند که معمولا در اواخر سه ماهه سوم بارداری ناپدید می شوند. در نتیجه، وجود آن ها نشانه بیماری نیست، بلکه یکی از ویژگی های گذرای رشد جنین است.
علائم کیست کوروئید پلکسوس چیست؟
هیچ علامتی ایجاد نمی کنند.
جنین هیچ مشکلی در حرکت، رشد یا تکامل مغز به دلیل این کیست ها تجربه نمی کند.
این کیست ها تنها در سونوگرافی آناتومی که معمولا حدود هفته 20 انجام می شود دیده می شوند.
کیست کوروئید پلکسوس چگونه در سونوگرافی دیده می شود؟
در سونوگرافی، تکنسین از مغز جنین عکس ها و اندازه گیری های دقیق تهیه می کند. اگر کیست وجود داشته باشد، رادیولوژیست آن را به صورت نقطه ای گرد یا بیضی شکل، تیره و کوچک مشاهده می کند. قطر این کیست ها معمولا 2 تا 3 میلی متر است.
این اندازه کاملا طبیعی و رایج است و دلیل نگران کننده ای به حساب نمی آید.
تشخیص کیست کوروئید پلکسوس چگونه انجام می شود؟
هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص این کیست وجود ندارد. تشخیص تنها بر اساس مشاهده مستقیم در سونوگرافی انجام می شود.
آیا کیست کوروئید پلکسوس خطرناک است؟
در اغلب موارد بی خطر هستند.
اما در یک درصد کم، پزشک در صورت مشاهده این کیست، احتمال وجود یک اختلال کروموزومی به نام تریزومی 18 را بررسی می کند.
تریزومی 18 چیست؟
این بیماری بسیار نادر است و جنین یک نسخه اضافه از کروموزوم 18 دارد.
تنها یک نوزاد از هر 3000 تولد به این مشکل مبتلا می شود.
نشانه های مهم:
- بسیاری از جنین های مبتلا قبل از تولد از دست می روند.
- نوزادانی که با این وضعیت متولد می شوند، معمولا عمر کوتاهی دارند.
- مشکلات شدید قلبی، کلیوی و مغزی ممکن است وجود داشته باشد.
نکته مهم اینکه:
- تنها یک سوم جنین های مبتلا به تریزومی 18 دارای کیست کوروئید پلکسوس هستند.
- در صورت وجود این بیماری، سایر ناهنجاری ها نیز قابل مشاهده هستند.
- اگر سونوگرافی سطح دو هیچ مشکل دیگری نشان ندهد، احتمال تریزومی 18 تقریبا ناچیز است.
درمان کیست کوروئید پلکسوس چگونه است؟
هیچ درمانی برای این کیست لازم نیست.
اگر پزشک احتمال اختلال کروموزومی بدهد، آزمایش های زیر پیشنهاد می شود:
1. آزمایش AFP
آزمایش خون مادر است که میزان پروتئین AFP را بررسی می کند و می تواند:
- اختلالات کروموزومی مثل تریزومی 18 را غربال کند.
- احتمال سندرم داون را ارزیابی کند.
- زمان دقیق بارداری را مشخص تر کند.
- احتمال وجود دوقلوها یا مشکلات دیواره شکم جنین را بررسی کند.
2. آمنیوسنتز
روشی است که در آن مقدار کمی از مایع آمنیوتیک با سوزن از رحم گرفته می شود.
این آزمایش دقیق است اما خطرات کمی دارد، مثل:
- نشت مایع آمنیوتیک
- خطر بسیار کم سقط
- احتمال ورود گلبول های جنین به خون مادر
- احتمال آسیب جزئی به جنین (بسیار نادر)
- احتمال عفونت
به همین دلیل، معمولا فقط در صورت وجود چند عامل خطر هم زمان توصیه می شود.
آیا از بین رفتن کیست به معنی نبود تریزومی 18است؟
اگرچه کیست کوروئید پلکسوس تقریبا همیشه خودبه خود از بین می رود، اما این موضوع صددرصد احتمال تریزومی ۱۸ را رد نمی کند.
با این حال، اگر سونوگرافی و آزمایش ها طبیعی باشند، خطر بسیار پایین است.
آیا وجود این کیست ها در آینده کودک مشکل ایجاد می کند؟
مطالعات نشان داده اند کودکانی که در دوران جنینی کیست کوروئید پلکسوس داشته اند و این کیست در ادامه از بین رفته، در آینده:
- رشد شناختی طبیعی دارند
- مهارت حرکتی و رفتارهای آن ها مثل سایر کودکان است
- هیچ ارتباطی با اوتیسم یا مشکلات مغزی ندارند
پیگیری و مراقبت های لازم برای کیست کوروئید پلکسوس در جنین
در بیشتر بارداری ها:
- کیست در سونوگرافی های بعدی دیده نمی شود.
- نیازی به پیگیری اضافه وجود ندارد مگر اینکه سایر مشکلات مشاهده شود.
پزشک بر اساس عوامل خطر فردی شما تصمیم می گیرد که آیا سونوگرافی یا آزمایش اضافی لازم است یا خیر.
نکاتی که باید بدانید:
- حدود 2 درصد از سونوگرافی های بارداری وجود کیست کوروئید پلکسوس را نشان می دهند.
- این کیست ها معمولا بی ضرر هستند و خودبه خود ناپدید می شوند.
- وجود کیست به معنی وجود اختلالات ژنتیکی مثل تریزومی 18 نیست.
- در صورت نیاز، پزشک برای اطمینان آزمایش هایی مانند AFP یا آمنیوسنتز توصیه می کند.
سخنی از نی نی تینی
کیست کوروئید پلکسوس یکی از یافته های نسبتا شایع در سونوگرافی های سه ماهه دوم بارداری است و در بیشتر موارد هیچ خطری برای جنین ندارد. این کیست ها بخش طبیعی از روند تکامل مغز هستند و معمولا تا پایان بارداری کاملا ناپدید می شوند. تنها در موارد نادر، پزشک برای بررسی احتمال اختلالات کروموزومی مانند تریزومی 18 آزمایش های تکمیلی را توصیه می کند. اگر سایر یافته ها و نتایج غربالگری طبیعی باشند، نگرانی خاصی لازم نیست.
بنابراین مشاهده کیست کوروئید پلکسوس در جنین به تنهایی نشانه بیماری یا مشکل رشدی نیست. مادران می توانند با پیگیری طبیعی بارداری، انجام سونوگرافی های دوره ای و مشاوره با پزشک از سلامت جنین مطمئن شوند. مهم ترین نکته این است که آرامش خود را حفظ کنید و بدانید که اغلب این کیست ها بدون هیچ پیامدی از بین می روند و کودکان در آینده رشد شناختی و جسمی کاملا طبیعی خواهند داشت.
اگر شما هم در سونوگرافی با کیست کوروئید پلکسوس در جنین مواجه شده اید یا پرسشی درباره نتایج غربالگری و سونوگرافی دارید، تجربه یا سؤال خود را در بخش دیدگاه ها بنویسید تا با همکاری یکدیگر به اطمینان خاطر مادران بیشتری کمک کنیم.
