شکاف حنجره در کودکان یک بازشدگی غیرطبیعی در بافت های بین حنجره (جعبه صوتی) و مری (لوله غذا) کودک شما است. در این وضعیت، به جای اینکه غذا و مایعات به مری وارد شوند، ممکن است وارد نای و ریه های کودک شوند. این اتفاق می تواند باعث خفگی، خس خس سینه، سرفه و مشکلات تنفسی شود. اغلب لازم است کودک تحت عمل جراحی برای بستن شکاف حنجره قرار گیرد. در ادامه این مقاله در مورد این عارضه مادرزادی به طور کامل توضیح خواهیم داد.
شکاف حنجره چیست؟
نوزادانی که با شکاف حنجره به دنیا می آیند، در بافت های بین حنجره و مری خود یک شکاف دارند. این بازشدگی غیرطبیعی باعث می شود غذا و مایعات به جای حرکت به سمت معده، وارد مسیر نادرست شده و به ریه های کودک بروند.
شکاف حنجره در کودکان یک نقص مادرزادی نادر است و در حدود 1 نفر از هر 10 تا 20 هزار نوزاد دیده می شود. این مشکل کمی در پسران شایع تر است. تشخیص سریع این بیماری اهمیت بالایی دارد، زیرا عبور غذا و مایعات از مسیر اشتباه می تواند مشکلات جدی ایجاد کند. شدت شکاف حنجره بستگی به اندازه و محل بازشدگی دارد.
انواع شکاف حنجره در کودکان
شکاف حنجره در کودکان به چهار نوع اصلی تقسیم می شود:
- نوع I: خفیف ترین شکل شکاف، بازشدگی تنها تا تارهای صوتی کودک است. این نوع معمولا علائم شدید ایجاد نمی کند و ممکن است بلافاصله تشخیص داده نشود.
- نوع II: بازشدگی از تارهای صوتی فراتر رفته و به نای کودک نزدیک می شود.
- نوع III: شکاف بزرگ تر است و از حنجره کودک عبور کرده و وارد نای می شود.
- نوع IV: شدیدترین نوع، بازشدگی تا پایین نای کودک ادامه دارد و گاهی تمام طول نای را درگیر می کند.
علائم و علت شکاف حنجره در کودکان
علائم شکاف حنجره در کودکان می تواند خوردن و تنفس کودک را سخت کند و شامل موارد زیر باشد:
- خفگی یا سرفه هنگام غذا خوردن
- مشکلات در بلعیدن
- رنگ پوست آبی یا کبود شدن لب ها، ناخن ها و لثه ها (خصوصا در نوزادان با پوست تیره)
- صدای تنفس خشن، خش دار یا مرطوب
- مشکلات خواب و رفتار به دلیل احساس گرسنگی مداوم
- وزن نگرفتن یا رشد نکردن مطابق برنامه
- آسپیراسیون (وقتی غذا یا نوشیدنی وارد نای می شود و ممکن است باعث عفونت ریه شود)
- عفونت های مکرر ریه مانند پنومونی
علت شکاف حنجره در کودکان
هنوز به طور دقیق مشخص نیست، اما به نظر می رسد در ماه های اول رشد جنین ایجاد شود. این مشکل ممکن است به تنهایی رخ دهد یا بخشی از یک سندرم مادرزادی باشد مانند:
- اوپیتز-فریاس (Opitz-Frias)
- VACTERL
- پالیستر-هال (Pallister-Hall)
- CHARGE
بیش از نیمی از کودکانی که شکاف حنجره دارند، مشکلات مادرزادی دیگری نیز دارند، مانند موارد زیر:
- نرمی و ضعف نای و برونش (Tracheobronchomalacia)
- شکاف لب و/یا کام
- ناهنجاری های قلبی و عروقی
- کمبود ریه (Pulmonary agenesis)
- عدم تکامل مری (Esophageal atresia)
- فیستول برونکو-مری
- فیستول تراشه ای-مری
تشخیص و آزمایش ها شکاف حنجره در کودکان
تشخیص شکاف حنجره در کودکان در انواع خفیف (نوع I و II) ممکن است سال ها طول بکشد. انواع شدیدتر (III و IV) معمولا در چند روز اول زندگی به دلیل علائم شدیدشان تشخیص داده می شوند.
پزشک متخصص گوش، حلق و بینی ممکن است ارزیابی اندوسکوپی انجام دهد. رایج ترین روش تشخیص شکاف حنجره میکرولارنگوسکوپی و برونکوسکوپی است. کودک تحت بی هوشی قرار می گیرد و پزشک با وارد کردن دوربین به داخل نای، شکاف را بررسی می کند.
گاهی لازم است کودک با کاردرمانگر گفتار و بلع ملاقات کند تا تأثیر شکاف حنجره بر توانایی صحبت کردن و بلع بررسی شود.
مدیریت و درمان شکاف حنجره در کودکان
درمان شکاف حنجره در کودکان اغلب شامل جراحی است که به آن ترمیم شکاف حنجره گفته می شود. این درمان مخصوصا برای انواع II، III و IV توصیه می شود. برخی کودکان با نوع I ممکن است با رشدشان بتوانند مشکل را جبران کنند و تنها به دارو برای جلوگیری از رفلاکس و آسپیراسیون نیاز داشته باشند.
نوع و زمان جراحی بستگی به نوع شکاف دارد و روش های رایج شامل موراد زیر می باشد:
- تزریق حداقل تهاجمی: پزشک یک پرکننده موقت در شکاف قرار می دهد که علائم را تا سه ماه کاهش می دهد تا کودک آماده جراحی شود. گاهی تنها درمان لازم است.
- جراحی اندوسکوپی حداقل تهاجمی: پزشک با استفاده از لیزر بافت های غیرطبیعی را برمی دارد و سپس شکاف را با بخیه می بندد.
- جراحی باز: پزشک از طریق برشی در گردن کودک شکاف را ترمیم می کند. این روش معمولا برای نوع IV استفاده می شود.
در تمام روش های جراحی، کودک تحت بی هوشی کامل قرار می گیرد و هیچ دردی حس نمی کند.
عوارض و پیامدهای درمان شکاف حنجره در کودکان
عوارض درمان شکاف حنجره می تواند شامل موارد زیر باشد:
- تنگ شدن غیرطبیعی مری کودک
- باز شدن یا پاره شدن بخیه ها
- تنفس پرصدا یا نرمی حنجره (Laryngomalacia)
- آسیب به اعصابی که به حنجره کودک متصل هستند
- میدیستینیت (تورم ناحیه قفسه سینه بین ریه ها)
- آمفیزم جراحی (وجود گاز زیر پوست کودک)
- تراکئومالاسی (ریزش یا بسته شدن مسیر هوایی هنگام تنفس)
احتمال بروز هر یک از این عوارض به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله نوع شکاف، نوع عمل جراحی و وضعیت کلی سلامت کودک. پزشک متخصص قبل از جراحی این موارد را با شما به دقت توضیح می دهد.
دوره بهبود بعد از درمان شکاف حنجره در کودکان
پس از عمل جراحی، کودک شما معمولا یک یا دو روز در بیمارستان بستری می شود. از آنجایی که جراحی شامل بخیه برای بستن شکاف است، کامل شدن روند بهبود ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. در این مدت لازم است مراقبت های ویژه انجام شود تا بخیه ها به درستی ترمیم شوند و خطر عفونت کاهش یابد.
پیش آگهی و چشم انداز
چشم انداز بیماری شکاف حنجره با تشخیص و درمان زودهنگام معمولا خوب است. مطالعات نشان می دهند که 9 نفر از هر 10 کودک پس از جراحی ترمیم شکاف حنجره، در عرض شش هفته بهبود قابل توجهی دارند. البته شدت و نوع شکاف تأثیر زیادی بر نتیجه دارد. کودکانی که نوع IV دارند، احتمال نیاز به جراحی های بیشتر و بستری طولانی تر دارند.
نرخ بقا:
در بیشتر کودکان، داشتن شکاف حنجره تأثیری بر طول عمر ندارد. با این حال، نوزادانی که نوع IV پیشرفته دارند و مشکلات مادرزادی شدید دیگر نیز دارند، ممکن است زنده نمانند. اما مرگ و میر ناشی از شکاف حنجره — حتی در نوع پیشرفته — بسیار نادر است. با درمان مناسب و پیگیری منظم، شکاف حنجره نباید بر طول عمر کودک یا کیفیت زندگی او تأثیر منفی بگذارد.
زندگی با شکاف حنجره در کودکان و پیگیری
چه زمانی باید به پزشک کودک مراجعه کنیم؟
بعد از جراحی، پزشک ممکن است توصیه کند کودک هر شش ماه تا یک سال یک بار برای پیگیری مراجعه کند. تعداد دفعات مراجعه به وضعیت سلامت و روند بهبود کودک بستگی دارد.
در این ویزیت ها، ممکن است پزشک انجام آزمایش های تصویربرداری را تجویز کند و درباره علائم کودک سوالاتی بپرسد. شما باید آماده باشید تا تغییرات و مشاهداتی که درباره سلامت و علائم کودک داشته اید، بیان کنید.
سؤالاتی که می توانید از پزشک بپرسید:
- چرا این درمان یا جراحی توصیه می شود؟
- قبل و بعد از جراحی چه اقداماتی می توانم برای راحتی کودک انجام دهم؟
- خطرات جراحی کودک چیست؟
- دوره بهبود کودک چقدر طول می کشد؟
- انتظار شما از سلامت بلندمدت کودک چیست؟
سخنی از نی نی تینی
اگر نوزاد شما با شکاف حنجره به دنیا آمده است، با متخصصان مختلفی ملاقات خواهید کرد تا اطمینان حاصل شود کودک مراقبت های لازم را دریافت می کند. گاهی شکاف به طور خودبه خود بسته می شود و در این صورت تنها نیاز به پایش دقیق است. در موارد شدیدتر، جراحی ضروری است. نکته مهم این است که درمان هایی وجود دارند که می توانند وضعیت کودک را بهبود دهند. در این مدت، با پزشک کودک درباره روش هایی که می توانید به کودک کمک کنید تا با این تشخیص کنار بیاید، مشورت کنید.
اگر شما یا کسی که می شناسید تجربه ای با شکاف حنجره در کودکان داشته است، تجربه خود را با دیگر والدین به اشتراک بگذارید. به اشتراک گذاشتن نکات مراقبتی، موفقیت ها و چالش ها می تواند به دیگر خانواده ها کمک کند تا بهترین تصمیمات را برای کودک خود بگیرند. همچنین، اگر سؤال یا نگرانی خاصی دارید، در بخش نظرات مطرح کنید تا پزشکان و والدین دیگر بتوانند پاسخ دهند.
