خونریزی گوش

خونریزی گوش می تواند نشانه ی شرایط گوناگون جسمی باشد؛ از عفونت ساده گرفته تا آسیب های جدی تر مانند ضربه به سر. درمان خونریزی گوش بستگی به علت اصلی آن دارد. اگر خونریزی گوش شما پس از ضربه به سر اتفاق افتاده، بلافاصله باید به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید، زیرا ممکن است نشان دهنده ی یک وضعیت خطرناک باشد. در این مقاله در مورد دلایل این عارضه و راهکارهای درمان آن توضیح خواهیم داد.

خونریزی گوش چیست؟

خونریزی گوش به هر نشانه ای از وجود خون در مجرای گوش یا خروج آن از گوش گفته می شود. این حالت ممکن است در اثر آسیب، عفونت یا حتی تغییر ناگهانی فشار هوا رخ دهد. در اغلب موارد، پزشکان می توانند با درمان علت زمینه ای، مانند عفونت یا زخم، مشکل را برطرف کنند.

در بیشتر موارد، خودِ خونریزی خطرناک نیست؛ اما علت اصلی خونریزی گوش می تواند در صورت بی توجهی منجر به آسیب های بلندمدت مانند کاهش شنوایی شود. بنابراین، تشخیص دقیق علت، از اهمیت زیادی برخوردار است.

اگر اخیرا ضربه ای به سر وارد شده و در پی آن خون از گوشتان خارج می شود، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. در چنین شرایطی، خونریزی ممکن است نشانه ی آسیب داخلی مغز یا شکستگی جمجمه باشد که نیاز به درمان فوری دارد.

علائم همراه با خونریزی گوش

گاهی خونریزی گوش به تنهایی ظاهر نمی شود و همراه با نشانه های دیگری است. بسته به علت اصلی، ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:

• درد گوش (از خفیف تا شدید)
• تب یا احساس گرمای بدن
• کاهش شنوایی موقت یا دائمی
• فلج یا بی حسی در ناحیه صورت
• سرگیجه یا از دست دادن تعادل
• وزوز گوش (شنیدن صدای زنگ یا سوت مداوم)

اگر یکی از این علائم را همراه با خونریزی گوش دارید، بهتر است هرچه سریع تر به متخصص گوش، حلق و بینی (ENT) مراجعه کنید تا علت مشخص شود.

علت خونریزی گوش

چرا گوش دچار خونریزی می شود؟

دلایل مختلفی برای بروز خونریزی گوش وجود دارد، از آسیب های جزئی گرفته تا بیماری های نادر. در ادامه شایع ترین علل را بررسی می کنیم:

1- آسیب یا خراش سطحی

گاهی ممکن است با خاراندن مجرای گوش با ناخن یا فرو بردن بیش از حد گوش پاک کن، دیواره داخلی گوش زخمی شود و کمی خون ریزی کند. این نوع آسیب معمولا جدی نیست، اما باید مراقب باشید تا عفونت ایجاد نشود. تمیز نگه داشتن محل زخم و خودداری از دستکاری گوش، بهترین اقدام است.

2- پارگی پرده گوش

پرده گوش غشایی نازک است که گوش میانی را از محیط بیرونی جدا می کند و مانع ورود میکروب ها می شود. اگر این پرده بر اثر ضربه، صدای بسیار بلند، یا عفونت شدید پاره شود، ممکن است خون از گوش خارج شود.
تغییر ناگهانی فشار هوا (مثل هنگام پرواز یا غواصی) نیز می تواند باعث پارگی پرده گوش یا اصطلاحا «باروترومای گوش» شود.

3- آسیب یا ضربه به سر

ضربه مستقیم به سر یا تصادف می تواند منجر به آسیب داخلی گوش و خونریزی جدی شود. این وضعیت نیاز به بررسی فوری توسط پزشک دارد زیرا ممکن است با شکستگی استخوان گیجگاهی یا آسیب مغزی همراه باشد.

4- عفونت شدید گوش میانی

عفونت گوش میانی (اوتیت مدیا) یکی از دلایل شایع خونریزی گوش است. تجمع چرک و مایع در پشت پرده گوش می تواند فشار زیادی ایجاد کند تا جایی که پرده گوش پاره شود و مایع یا خون خارج گردد. این نوع عفونت معمولا با درد، تب و کاهش شنوایی موقت همراه است.

5- وجود جسم خارجی در گوش

در کودکان، یکی از علل رایج خونریزی گوش، قرار دادن اجسام کوچک در گوش (مثل دکمه یا مهره) است. این اشیاء ممکن است دیواره ی مجرای گوش را زخمی کنند و باعث درد و خونریزی شوند.

6- سرطان گوش (نادر اما جدی)

اگرچه بسیار نادر است، اما سرطان گوش نیز می تواند یکی از دلایل خونریزی، بی حسی و از دست دادن شنوایی باشد. در چنین مواردی تشخیص زودهنگام، کلید موفقیت در درمان است.

تشخیص خونریزی گوش

پزشک معمولا ابتدا با معاینه ی گوش و بررسی سابقه ی پزشکی شما علت را مشخص می کند. اگر نیاز باشد، آزمایش های تکمیلی مانند تمپانومتری، سی تی اسکن یا ام آرآی انجام می شود تا محل دقیق آسیب یا عفونت مشخص گردد.

در برخی موارد نیز پزشک ترشحات گوش را برای بررسی وجود باکتری یا قارچ آزمایش می کند. تشخیص دقیق، گام نخست در درمان موفق خونریزی گوش است.

درمان خونریزی گوش

درمان به علت اصلی بستگی دارد و ممکن است شامل روش های زیر باشد:

1- مصرف آنتی بیوتیک

اگر علت خونریزی گوش، عفونت باشد، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک خوراکی یا قطره ی آنتی بیوتیک گوش تجویز کند. مهم است دارو را طبق دستور کامل مصرف کنید تا عفونت کاملا از بین برود.

2- گذاشتن لوله در گوش (تیمپانوستومی)

در کودکانی که دچار عفونت های مکرر گوش می شوند، پزشک ممکن است قرار دادن لوله های تهویه در پرده گوش را توصیه کند. این لوله ها به خروج هوا و مایع از گوش میانی کمک می کنند و جلوی تجمع ترشحات را می گیرند.

3- عمل ترمیم پرده گوش (تیمپانوپلاستی)

در صورت پارگی مکرر یا ترمیم نشدن خودبه خودی پرده گوش، پزشک با جراحی تیمپانوپلاستی سوراخ یا پارگی را ترمیم می کند. این عمل معمولا باعث بازگشت شنوایی و توقف خونریزی می شود.

4- خارج کردن جسم خارجی

اگر خونریزی به دلیل وجود جسمی در گوش باشد، پزشک باید آن را فورا خارج کند. معمولا این کار در مطب انجام می شود، اما اگر جسم در عمق گوش فرو رفته باشد، ممکن است نیاز به مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی باشد.

5- درمان سرطان گوش

در صورت تشخیص سرطان گوش، بیمار به متخصص سرطان شناسی (آنکولوژیست) ارجاع داده می شود. درمان معمولا شامل جراحی و پرتودرمانی است.

عوارض عدم درمان خونریزی گوش

بی توجهی به خونریزی گوش می تواند منجر به مشکلات جدی شود، از جمله:

• عفونت های گوش میانی و داخلی
• وزوز گوش (صدای زنگ یا سوت مداوم)
• ماستوئیدیت (عفونت استخوان پشت گوش)
• کاهش شنوایی موقت یا دائم
• سردرد و سرگیجه مداوم
• اختلال در تعادل بدن
• جابجایی استخوانچه های گوش میانی
• آسیب مغزی در موارد شدید

اگر خونریزی گوش بعد از تصادف یا ضربه رخ داده است، بلافاصله باید به اورژانس مراجعه کنید.

پیشگیری از خونریزی گوش

در همه موارد نمی توان از خونریزی گوش پیشگیری کرد، زیرا گاهی در اثر حوادث غیرقابل پیش بینی (مانند تصادف) رخ می دهد. با این حال، رعایت برخی نکات می تواند خطر را کاهش دهد:

برای پیشگیری از عفونت گوش اقدامات زیر را انجام دهید:

• دست هایتان را مرتب بشویید.
• از قرار گرفتن در معرض دود سیگار خودداری کنید.
• واکسن های لازم و مناسب سن را دریافت کنید (واکسن ها از عفونت های ویروسی و باکتریایی جلوگیری می کنند).

برای جلوگیری از پارگی پرده گوش موارد زیر را رعایت کنید:

• عفونت های گوش را سریع درمان کنید.
• هنگام مواجهه با صداهای بلند از محافظ گوش استفاده کنید.
• هنگام پرواز از گوش گیر مخصوص هواپیما استفاده کنید تا فشار در گوش تنظیم شود.
• از فرو بردن گوش پاک کن، سنجاق یا وسایل دیگر در مجرای گوش خودداری کنید.

خونریزی گوش؛ درمان و مراقبت های خانگی

چه کارهایی می توانم در خانه برای کاهش علائم خونریزی گوش انجام دهم؟

اگر دچار خونریزی گوش شده اید، در وهله ی اول باید علت اصلی آن توسط پزشک مشخص و درمان شود. اما در کنار درمان پزشکی، انجام برخی اقدامات ساده در خانه می تواند به کاهش ناراحتی و تسریع بهبودی کمک کند از جمله این اقدامات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• یک حوله ی گرم و مرطوب روی گوش خود بگذارید تا درد و التهاب کاهش یابد.
• از داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کنید تا درد کنترل شود.
• برای جلوگیری از ورود آب یا آلودگی، در زمان حمام یا شست وشو از گوش گیر (Earplug) استفاده کنید.

توصیه مهم: تا زمانی که خونریزی گوش شما کاملا متوقف نشده و پزشک اجازه نداده، از فرو بردن گوش پاک کن یا هر وسیله ای در گوش خودداری کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

اگر متوجه خون در گوش خود شدید، مراجعه به پزشک ضروری است. پزشک با معاینه، علت خونریزی گوش را تشخیص داده و درمان مناسب را آغاز می کند.

در صورتی که خونریزی پس از ضربه به سر یا تصادف رخ داده باشد، ممکن است نشانه ی یک آسیب جدی یا حتی خطرناک باشد. در این موارد باید فورا به اورژانس مراجعه کنید یا با شماره اورژانس تماس بگیرید، به ویژه اگر همراه با علائم زیر باشد:

• سرگیجه یا عدم تعادل
• خونریزی از بینی
• تهوع یا استفراغ
• تاری دید یا دوبینی
• گیجی یا از دست دادن هوشیاری
• کاهش یا از بین رفتن شنوایی

این علائم می تواند نشانه ی آسیب مغزی یا شکستگی جمجمه باشد و نباید نادیده گرفته شود.

آیا خونریزی گوش بعد از استفاده از گوش پاک کن طبیعی است؟

خیر، اگر گوش پاک کن را بیش از حد داخل مجرای گوش فرو ببرید، ممکن است پرده گوش پاره شده و خونریزی رخ دهد. این اتفاق می تواند علاوه بر خونریزی، باعث کاهش شنوایی نیز شود.

گوش ها به طور طبیعی خود را تمیز می کنند و نیازی به پاک کردن عمقی داخل آن ها وجود ندارد. برای رعایت بهداشت گوش کافی است قسمت بیرونی گوش را با حوله ی مرطوب تمیز کنید. همچنین، بهتر است درباره مراقبت صحیح از گوش با پزشک خود مشورت کنید.

سخنی از نی نی تینی

خونریزی گوش معمولا بر اثر عفونت، آسیب فیزیکی یا در موارد نادر، تومورهای گوش ایجاد می شود. در بیشتر مواقع، علت خونریزی قابل درمان است و با مراجعه به پزشک و رعایت مراقبت های لازم، بهبود کامل حاصل می شود.
اما اگر خونریزی پس از ضربه ی شدید به سر رخ داده باشد، این وضعیت می تواند خطرناک و حتی تهدیدکننده ی زندگی باشد. بنابراین، هر نوع خونریزی از گوش باید جدی گرفته شود و مراجعه به پزشک در سریع ترین زمان ممکن ضروری است. پزشک علت دقیق را مشخص کرده و درمان مناسب مانند دارو، تمیز کردن گوش یا در صورت لزوم جراحی را تجویز می کند.