کتک زدن دیگران توسط کودک

کتک زدن دیگران توسط کودک می تواند برای هر مادری نگران کننده و حتی شوکه کننده باشد. وقتی از مهدکودک تماس می گیرند و می گویند فرزندتان هم بازی اش را زده، طبیعی است که دچار سردرگمی شوید. شاید از خودتان بپرسید علت کتک زدن دیگران توسط کودک چیست و آیا در تربیت او اشتباهی رخ داده است؟ در این مقاله تلاش کردیم با نگاهی علمی و کاربردی، راهکارهایی عملی برای کنترل کتک زدن دیگران توسط کودک ارائه دهیم تا با آرامش و آگاهی این مرحله را پشت سر بگذارید.

کتک زدن دیگران توسط کودک

رفتار پرخاشگرانه در کودکان خردسال تا حدی طبیعی است، اما قابل قبول نیست. این نکته ای است که دکتر امیلی ادلین، روان شناس کودک، بر آن تأکید می کند. در این مطلب توضیح داده می شود چگونه می توان با همکاری مربیان مهدکودک، برنامه ای هماهنگ برای پایان دادن به کتک زدن دیگران توسط کودک طراحی کرد. اگر شما هم به عنوان مادر نگران این رفتار هستید، این راهنما قدم به قدم همراهتان خواهد بود.

کودکی را تصور کنید که دستکش بوکس پوشیده؛ تصویر خنده داری است، اما واقعیت این است که برخی کودکان احساسات خود را به شکل فیزیکی بروز می دهند. بسیاری از آن ها هنوز مهارت بیان هیجانات با کلمات را کامل یاد نگرفته اند. بنابراین گاهی کتک زدن دیگران توسط کودک فقط روشی ناپخته برای گفتن «عصبانی ام»، «ناراحتم» یا «کمکم کن» است.

ارتباط شفاف و هماهنگ بین خانه و مهدکودک می تواند مسیر اصلاح رفتار را کوتاه تر کند. همکاری نزدیک با مربیان کمک می کند برنامه ای حمایتی برای کنترل کتک زدن دیگران توسط کودک شکل بگیرد.

کتک زدن دیگران توسط کودک؛ کابوس هر والد

تقریبا برای هر پدر و مادری، دریافت تماس از مدرسه یا مهد که فرزندشان به کودک دیگری آسیب زده، شبیه یک کابوس است. چه گاز گرفتن باشد (که در خردسالان کاملا رایج است، هرچند ناخوشایند به نظر می رسد) و چه لگد زدن یا پرت کردن وسایل، شنیدن آن آزاردهنده است.

برخی کودکان بیش از دیگران تمایل دارند احساساتشان را از طریق رفتارهای فیزیکی نشان دهند. این موضوع لزوما به معنای «بد بودن» کودک یا وجود مشکل جدی نیست. آن ها کودک اند؛ با خلق وخو و ساختار عصبی متفاوت که ممکن است آن ها را پرتحرک تر و واکنشی تر کند.

با اینکه پرخاشگری فیزیکی در سال های اولیه رشد طبیعی است، اما پذیرفتنی نیست. کودک باید یاد بگیرد رفتارهای مثبت را جایگزین تکانه های منفی کند. این فرآیند زمان بر است و نیاز به تکرار زیاد و هماهنگی کامل بین بزرگسالان زندگی کودک دارد.

استفاده از ارتباط شفاف برای کنترل کتک زدن دیگران توسط کودک

در برخورد با کودکان خردسال، پیام ها باید روشن، ساده و ثابت باشند. اگر هر بار جمله ای متفاوت بگوییم، کودک گیج می شود. به عنوان مثال، وقتی فرزندم در کلاس به صحبت های معلم توجه نمی کرد، معلم از جمله «اولین بار که صدایت می زنم گوش بده» استفاده می کرد و ما هم همان عبارت را در خانه تکرار می کردیم.

برای کنترل کتک زدن دیگران توسط کودک، با مربیان هماهنگ شوید و دقیقا بدانید آن ها چه عباراتی استفاده می کنند. همان جملات را در خانه هم به کار ببرید. این هماهنگی پیام، باعث می شود کودک بهتر ارتباط بین رفتار و پیام را درک کند.

شما بهتر از هر کسی فرزندتان را می شناسید. اگر احساس می کنید روش مربی با روحیه کودک شما سازگار نیست، محترمانه بازخورد بدهید. شاید بتوانید با هم پیام مؤثرتری طراحی کنید. پیگیری مداوم و بررسی نتیجه، کمک می کند در صورت لزوم روش ها را اصلاح کنید.

طراحی برنامه رفتاری برای کتک زدن دیگران توسط کودک

طبیعی است که وقتی کودکی دیگران را می زند، هم بازی ها تمایل کمتری به بازی با او داشته باشند. این یک پیامد طبیعی است. اما مغز کودک خردسال هنوز درک عمیقی از رابطه علت و معلول ندارد. بنابراین صرفا تکیه بر پیامد طبیعی کافی نیست.

بسیاری از والدین، انضباط را با تنبیه اشتباه می گیرند. در حالی که تقویت مثبت یکی از مؤثرترین ابزارها برای تغییر رفتار است. تشویق و پاداش، ستون های اصلی این روش هستند.

نکته مهم این است که تشویق باید همان جا و همان زمان اتفاق بیفتد؛ یعنی در مهدکودک، جایی که رفتار رخ می دهد. فاصله زمانی زیاد بین رفتار و واکنش، اثر یادگیری را کم می کند.

مربیان معمولا در این زمینه آموزش دیده اند، اما شما هم باید بدانید دقیقا چه می کنند. آگاهی شما باعث می شود هماهنگی خانه و مهد حفظ شود.

تمرکز بر رفتار مثبت به جای رفتار منفی

پیدا کردن لحظه ای که کودک «نمی زند» سخت تر از دیدن زمانی است که می زند. اما تشویق رفتارهای مثبت بسیار اثرگذار است. وقتی کودکی که سابقه زدن دارد، اسباب بازی را شریک می شود، به دوستی کمک می کند یا دلجویی می کند، باید همان لحظه تحسین شود.

کودکان ذاتا دنبال توجه هستند؛ چه مثبت، چه منفی. گاهی اگر توجه را از رفتار منفی برداریم و به رفتار مثبت بدهیم، کودک کم کم روش های سالم تری برای جلب توجه یاد می گیرد.

استفاده درست از پاداش

درباره پاداش دادن اختلاف نظر زیاد است، اما تجربه های حرفه ای نشان می دهد اگر درست اجرا شود، مؤثر است. پاداش یک انگیزه بیرونی موقت است تا رفتار تغییر کند. با تکرار، رفتار جدید درونی می شود و نیاز به پاداش کمتر می شود.

پاداش باید متناسب باشد؛ نه بزرگ و پرهزینه. بهتر است پاداش ها تجربه محور باشند نه مادی. مثلا کمک کردن به مربی در چیدن میز میان وعده، مسئول بودن در جمع کردن اسباب بازی ها یا انتخاب قصه آخر روز.

اگر زمان خاصی وجود دارد که کتک زدن دیگران توسط کودک بیشتر رخ می دهد، مثلا هنگام بازی گروهی، می توان شرط گذاشت که اگر در آن بازه بدون زدن رفتار کند، نقش «کمک یار مربی» را بگیرد. این روش تمرکز را از رفتار منفی به مثبت تغییر می دهد.

بررسی علت کتک زدن دیگران توسط کودک

اگر پیام های روشن و تشویق مثبت نتیجه نداد، باید عمیق تر نگاه کنیم. پرخاشگری نوعی ارتباط است، به ویژه برای کودکانی که هنوز در حال رشد مهارت گفتاری هستند.

الگوی رفتار را بررسی کنید:

• آیا وقتی اسباب بازی می خواهد، می زند؟
• وقتی در بازی می بازد؟
• وقتی دیگران او را اذیت می کنند؟
• یا وقتی خسته و گرسنه است؟

گاهی علت کتک زدن دیگران توسط کودک می تواند تأخیر در رشد گفتار باشد. اگر مشکل ادامه دار یا شدیدتر شد، مشورت با پزشک اطفال یا روان شناس کودک توصیه می شود. پرسش نامه های رشد می توانند مشخص کنند آیا کودک در زمینه ای مانند زبان، مهارت های اجتماعی یا تنظیم هیجان نیاز به مداخله زودهنگام دارد.

در بسیاری از موارد، زدن فقط یکی از چند نشانه هشداردهنده است. بنابراین به کل رفتارهای کودک نگاه کنید، نه فقط یک رفتار خاص.

سخنی از نی نی تینی

هرچند زدن در مهدکودک مشکل ساز است، اما در طیف رفتارهای طبیعی رشد قرار دارد. خوشبختانه ابزارهای مؤثری برای اصلاح آن وجود دارد. با کمی آزمون وخطا می توانید بهترین روش متناسب با روحیه فرزندتان را پیدا کنید.

فرزندپروری شبیه کنار هم چیدن یک پازل بزرگ است. هر مرحله ای که پشت سر می گذارید، شما را برای مرحله بعد آماده تر می کند. شاید همین تجربه امروز، شما را برای چالش های بعدی قوی تر کند.