میکروتیا در نوزادان

میکروتیا به ناهنجاری در شکل یا رشد گوش خارجی گفته می شود. این وضعیت می تواند از یک تغییر خفیف در ساختار گوش تا نبود کامل گوش خارجی متغیر باشد. افرادی که دچار میکروتیا هستند، از بدو تولد با این وضعیت به دنیا می آیند (مادرزادی) و ممکن است دچار کم شنوایی باشند یا شنوایی طبیعی داشته باشند. روش های درمان میکروتیا شامل استفاده از پروتز گوش و جراحی ترمیمی است که بسته به شرایط کودک انتخاب می شود. در ادامه این مقاله در مورد این عارضه مادرزادی به طور کامل توضیح خواهیم داد.

میکروتیا چیست؟

میکروتیا یک ناهنجاری مادرزادی گوش خارجی است. واژه میکروتیا از دو واژه لاتین تشکیل شده است؛ «میکرو» به معنی کوچک و «اوتیا» به معنی گوش. به زبان ساده، این اصطلاح به کوچک بودن یا ناقص بودن گوش خارجی اشاره دارد.

مادرزادی بودن یعنی این مشکل از زمان تولد وجود دارد و در دوران بارداری شکل گرفته است. شدت میکروتیا می تواند متفاوت باشد؛ در برخی نوزادان فقط تغییرات جزئی دیده می شود و در برخی دیگر، گوش خارجی به طور کامل وجود ندارد. اگر همراه با این وضعیت، مجرای گوش نیز تشکیل نشده باشد، کودک ممکن است دچار مشکلات شنوایی و دشواری در تشخیص جهت صدا شود.

این ناهنجاری معمولا فقط یک گوش را درگیر می کند، اما در موارد نادر ممکن است هر دو گوش تحت تأثیر قرار بگیرند. این ناهنجاری اغلب به دلیل رشد غیرطبیعی گوش در سه ماهه اول بارداری ایجاد می شود؛ یعنی زمانی که اندام های اصلی جنین در حال شکل گیری هستند.

درجه بندی میکروتیا

پزشکان برای بررسی شدت این عارضه از یک سیستم درجه بندی استفاده می کنند. نوع و شدت میکروتیا مشخص می کند که چه روش درمانی مناسب تر است.

نوع 1 میکروتیا

در این حالت، گوش خارجی کوچک تر از حد طبیعی است اما تقریبا تمام اجزای آن وجود دارند. تغییر شکل ها خفیف هستند و معمولا ظاهر گوش تا حدی طبیعی به نظر می رسد.

نوع 2 میکروتیا

در این نوع، گوش خارجی به صورت ناقص و کوچک تشکیل شده است. برخی از بخش های گوش وجود دارند اما ساختار کلی گوش کامل نیست.

نوع 3 میکروتیا

در این وضعیت، فقط بخش هایی از ساختار گوش دیده می شود، اما اجزای قابل تشخیص گوش خارجی وجود ندارند. این نوع از شایع ترین انواع میکروتیا به شمار می رود.

نوع 4 میکروتیا (آنوتیا)

در شدیدترین حالت، گوش خارجی به طور کامل وجود ندارد که به آن آنوتیا گفته می شود.

میکروتیا چقدر شایع است؟

بر اساس بررسی های پزشکی، میکروتیا در حدود 1 تا 5 نوزاد از هر 10 هزار تولد تشخیص داده می شود. این عارضه در پسران کمی شایع تر از دختران است. همچنین در بسیاری از موارد، گوش راست بیشتر از گوش چپ درگیر می شود. آگاهی از شیوع این مشکل به والدین کمک می کند بدانند که تنها نیستند و این وضعیت هرچند نادر، اما شناخته شده است.

علائم میکروتیا

علائم این ناهنجاری چیست؟

علائم این عارضه می تواند شامل موارد زیر باشد:

• شکل غیرطبیعی گوش خارجی
• نبود کامل گوش خارجی (آنوتیا)
• کوچک تر بودن گوش نسبت به اندازه طبیعی

شدت این علائم در هر کودک متفاوت است و همیشه میزان ظاهری ناهنجاری با شدت مشکلات شنوایی یکسان نیست.

آیا کودک مبتلا به میکروتیا می تواند بشنود؟

بسیاری از کودکان مبتلا به این عارضه درجاتی از کم شنوایی را در گوش درگیر تجربه می کنند، به ویژه اگر گوش میانی یا مجرای گوش به درستی رشد نکرده باشد. با این حال، گوش داخلی در اغلب موارد سالم است و می تواند صدا را منتقل کند، حتی اگر مجرای گوش کاملا بسته باشد.

در چنین شرایطی، جراحی برای باز کردن مجرای گوش می تواند به بهبود شنوایی کمک کند. همچنین وسایل کمک شنوایی خاصی وجود دارند که حتی در صورت بسته بودن مجرای گوش نیز مؤثر هستند. اگر نوزاد شما دچار این ناهنجاری است، انجام تست شنوایی در سنین پایین بسیار مهم است، زیرا حتی کم شنوایی خفیف می تواند بر رشد گفتار و زبان کودک تأثیر بگذارد.

علت میکروتیا چیست؟

در بیشتر موارد، علت دقیق میکروتیا مشخص نیست. این مشکل معمولا در سه ماهه اول بارداری ایجاد می شود؛ زمانی که گوش جنین در حال شکل گیری است. عوامل محیطی، ژنتیکی یا ترکیبی از هر دو می توانند نقش داشته باشند، اما در بسیاری از موارد علت مشخصی پیدا نمی شود.

در برخی شرایط، میکروتیا بخشی از یک سندرم بزرگ تر است؛ برای مثال، در سندرم میکروزومی همی فاسیال که رشد یک سمت صورت جنین را تحت تأثیر قرار می دهد. در برخی خانواده ها نیز این عارضه می تواند زمینه ژنتیکی داشته باشد و از والدین به فرزند منتقل شود.

آیا میکروتیا ژنتیکی است؟

در بعضی از موارد، میکروتیا ارثی است و می تواند از طریق ژن ها منتقل شود. با این حال، در بسیاری از نوزادان این عارضه به صورت اتفاقی رخ می دهد و سابقه خانوادگی مشخصی وجود ندارد. به همین دلیل، داشتن یک کودک مبتلا به میکروتیا لزوما به معنی تکرار آن در بارداری های بعدی نیست، اما مشاوره ژنتیک می تواند مفید باشد.

تشخیص میکروتیا

میکروتیا چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص این عارضه معمولا بلافاصله پس از تولد انجام می شود، زیرا ناهنجاری گوش خارجی به وضوح قابل مشاهده است. در برخی موارد، پزشک برای بررسی دقیق تر گوش میانی و داخلی کودک از تصویربرداری مانند سی تی اسکن استفاده می کند. این بررسی ها به پزشک کمک می کند تا درباره وضعیت شنوایی و امکان درمان تصمیم گیری دقیق تری داشته باشد.

درمان میکروتیا

میکروتیا چگونه درمان می شود؟

ظاهر گوش در این عارضه همیشه نیاز به درمان ندارد، اما اگر کم شنوایی وجود داشته باشد، رسیدگی به آن بسیار ضروری است. ارزیابی شنوایی باید در سنین پایین انجام شود و پیگیری آن در دوران کودکی ادامه یابد. در صورت درمان نکردن کم شنوایی، کودک ممکن است در گفتار و تکامل زبانی دچار مشکل شود.

در صورت تصمیم به درمان میکروتیا، دو روش اصلی وجود دارد:

• استفاده از پروتز گوش
• جراحی ترمیمی میکروتیا

پروتز گوش

پروتز گوش معمولا از جنس سیلیکون ساخته می شود و با چسب یا آهنربا به صورت متصل می شود. این روش ظاهر گوش را بهبود می دهد، اما نیاز به مراقبت و نگهداری مداوم دارد و ممکن است برای همه کودکان گزینه مناسبی نباشد.

جراحی میکروتیا

جراحی میکروتیا با هدف بازسازی گوش انجام می شود. پزشکان معمولا انجام این جراحی را بین 6 تا 9 سالگی توصیه می کنند، زمانی که رشد بدن کودک به حد مناسبی رسیده است. بسته به روش جراحی، ممکن است بازسازی گوش در چند مرحله انجام شود.

در این جراحی، گوش جدید با استفاده از غضروف دنده کودک یا مواد مصنوعی ساخته می شود. در برخی موارد نیز از ایمپلنت گوش استفاده می شود. در نهایت، این ساختار با بافت بدن خود کودک پوشانده می شود تا ظاهری طبیعی تر ایجاد کند.

بازگشت به فعالیت های روزمره

محدودیت فعالیت در کودکان مبتلا به میکروتیا معمولا فقط پس از جراحی وجود دارد. مدت زمان بهبودی به نوع درمان بستگی دارد و پزشک زمان مناسب برای بازگشت کودک به فعالیت های عادی را مشخص می کند.

عوارض میکروتیا

شایع ترین عارضه میکروتیا کم شنوایی است. علاوه بر آن، برخی کودکان یا نوجوانان ممکن است به دلیل ظاهر گوش خود دچار کاهش اعتمادبه نفس یا احساس خجالت شوند. در چنین شرایطی، حمایت خانواده و استفاده از گروه های حمایتی می تواند نقش مهمی در سلامت روان کودک داشته باشد.

پیش آگهی میکروتیا

اگر کودک من میکروتیا داشته باشد، چه انتظاری باید داشته باشم؟

بسیاری از کودکان مبتلا به این عارضه رشد طبیعی دارند و زندگی سالم و فعالی را تجربه می کنند. در اغلب موارد، اگر کم شنوایی به موقع تشخیص داده و درمان شود، مشکلی در رشد گفتار و زبان کودک ایجاد نخواهد شد.

آیا میکروتیا درمان قطعی دارد؟

درمان جراحی می تواند ناهنجاری های ساختاری گوش را تا حد زیادی اصلاح کند. همچنین اگر کم شنوایی به دلیل بسته بودن مجرای گوش باشد، جراحی می تواند به بهبود شنوایی کمک کند. انتخاب بهترین روش درمان به شرایط هر کودک بستگی دارد و باید با نظر پزشک متخصص انجام شود.

پیشگیری از میکروتیا

آیا میکروتیا قابل پیشگیری است؟

در حال حاضر، راه قطعی و مشخصی برای پیشگیری از این ناهنجاری وجود ندارد. با این حال، برخی عوامل مراقبتی در دوران بارداری می توانند به کاهش خطر ناهنجاری های مادرزادی کمک کنند. برای مثال، پرهیز از مصرف خودسرانه برخی داروها در دوران بارداری و رعایت توصیه های پزشکی می تواند نقش محافظتی داشته باشد.

پژوهش ها درباره علت میکروتیا و راه های پیشگیری از آن همچنان ادامه دارند. به همین دلیل، اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، بهتر است با پزشک یا ماما درباره راه های کاهش ریسک تولد نوزاد مبتلا به میکروتیا مشورت کنید. مراقبت های منظم دوران بارداری و بررسی شرایط سلامت مادر اهمیت زیادی دارد.

زندگی با میکروتیا

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

اگر باردار هستید یا قصد دارید باردار شوید، بهتر است حتما درباره سلامت عمومی خود و شرایط بارداری با پزشک صحبت کنید. مراقبت مناسب از سلامت مادر می تواند در تشخیص به موقع و مدیریت بهتر مشکلات احتمالی نقش مؤثری داشته باشد.

اگر قبلا یک فرزند مبتلا به میکروتیا داشته اید، احتمال تولد فرزند دیگر با این عارضه کمی افزایش می یابد، اما همچنان این احتمال پایین است. در چنین شرایطی، مشاوره ژنتیک می تواند به شما کمک کند تا با آگاهی بیشتری برای بارداری های بعدی تصمیم بگیرید.

چه سؤالاتی درباره میکروتیا از پزشک فرزندم بپرسم؟

اگر کودک شما دچار این ناهنجاری است، طرح سؤالات درست می تواند به تصمیم گیری بهتر در مسیر درمان کمک کند. برخی از سؤالات مهم عبارت اند از:

• شدت این عارضه در فرزند من چقدر است؟
• چه علائم یا نشانه هایی از عوارض میکروتیا را باید جدی بگیرم؟
• بهترین روش درمان این ناهنجاری برای کودک من چیست؟
• برای بررسی شنوایی فرزندم باید به چه متخصصی مراجعه کنیم؟

پرسیدن این سؤالات به شما کمک می کند تا با دیدی روشن تر مسیر تشخیص میکروتیا و درمان میکروتیا را دنبال کنید.

سخنی از نی نی تینی

میکروتیا یک بیماری مادرزادی است که با ناهنجاری های ساختاری گوش خارجی شناخته می شود. این عارضه معمولا در بدو تولد تشخیص داده می شود و نوع درمان آن به شدت و نوع میکروتیا بستگی دارد. خوشبختانه، گزینه های درمانی مختلفی برای بهبود ظاهر گوش و مدیریت مشکلات شنوایی وجود دارد.

در برخی کودکان، عوارض میکروتیا می تواند بر اعتمادبه نفس آن ها تأثیر بگذارد. در این شرایط، استفاده از منابع حمایتی، مشاوره روان شناسی و همراهی خانواده نقش بسیار مهمی دارد. بیشتر کودکان مبتلا به این ناهنجاری می توانند زندگی سالم، فعال و باکیفیتی داشته باشند و آینده روشنی پیش روی آن هاست.