
اگر شب ها به دلیل نیاز شدید به حرکت دادن پاها از خواب بیدار می شوید، احتمالا به سندرم پای بیقرار مبتلا هستید. این یک مشکل احساسی در مغز می باشد و نه تنها آزاردهنده است، بلکه می تواند خواب شما را مختل کرده و مشکلاتی برای سلامتی شما به وجود آورد. بهبودی این سندرم زمان زیادی طول می کشد اما در این مقاله توضیح خواهیم داد که با راهکارهای خانگی می توانید تا حد زیادی علائم این سندرم را کاهش دهید.
علت سندرم پای بیقرار چیست؟
طبق گفته دکتر برکوسکی (پزشک متخصص خواب):
سندرم پای بیقرار بیشتر یک مشکل احساسی در مغز است نه در پاها. با این حال، این مشکلات باعث تأثیر روی عضلات و اعصاب پاها می شود.
البته این مشکل 100% مغزی نیست، اما باعث ایجاد احساسات غیرطبیعی در ناحیه پا می شود.
در حالی که دلایل مختلفی برای این سندرم وجود دارد، دکتر برکوسکی دو علت اصلی را برای ایجاد آن ذکر می کند:
1 – ژنتیک
گرچه اطلاعات زیادی در مورد ژن های مسئول این سندرم وجود ندارد، اما تحقیقات نشان داده اند که برخی ژن ها می توانند خطر ابتلا به سندرم پای بیقرار را افزایش دهند. همچنین افرادی که به این سندرم مبتلا هستند، احتمال زیادی وجود دارد که فردی از خانواده نزدیکشان نیز به این بیماری مبتلا باشد.
2 – کمبود آهن
سطوح پایین آهن می توانند تأثیر زیادی بر نحوه پردازش احساسات در مغز بگذارند که منجر به علائم RLS می شود.
طبق گفته دکتر برکوسکی
مقدار آهن در بدن هنگام شب کاهش می یابد که یکی از دلایل بدتر شدن علائم این بیماری در شب است.
برخی از داروهای تجویزی، مانند داروهای ضد تشنج، می توانند علائم این سندرم را تسکین دهند. اما چندین درمان خانگی وجود دارند که می توانند علائم این بیماری را کاهش دهند.
درمان های خانگی برای سندرم پای بیقرار
اکثر درمان های خانگی برای تسکین علائم RLS ساده و بدون درد هستند و نیاز به نسخه پزشک یا مراجعه به پزشک ندارند. با این حال، اگر علائم شما جدی یا مداوم است، بهتر است با پزشک خود درباره آن ها مشورت کنید.
1- کمپرس گرم یا سرد می تواند تسکین دهنده باشد
پدهای گرم یا سرد، که اغلب برای کاهش تورم ناشی از آسیب ها و مشکلات دیگر استفاده می شوند، سابقه طولانی به عنوان درمان های خانگی دارند. این پدها با ایجاد یک احساس جدید برای مغز می توانند مفید باشند و احساس ناخوشایند ناشی از سندرم پای بیقرار را کاهش دهند.
شما می توانید کیسه آب گرم یا سرد را به راحتی از فروشگاه خریداری کنید، اما ساده ترین راه برای تهیه آن این است که یک پارچه را در آب سرد یا گرم بخیسانید و روی پوست خود بگذارید.
2- حمام یا دوش گرم
اگر کمپرس برای شما مناسب نیست، حمام یا دوش گرم می تواند به تسکین علائم این بیماری کمک کند. چون مشکل این سندرم از مغز ناشی می شود، عامل اصلی این است که این تحریکات را از مغز دور کنید. اگر بتوانید پاهایتان را تحریک کنید، این کار کمک می کند تا حلقه بازخورد به مغز قطع شود.
دوش آب گرم از دو طریق می تواند علائم سندرم را کاهش دهد، آب گرم رگ های خونی شما را باز می کند و گردش خون را بهبود می بخشد. اما وقتی از دوش بیرون می آیید، موجی از هوای سرد به شما برخورد می کند که دمای بدن شما را پایین می آورد و این کار می تواند در تنظیم خوابتان کمک کند
3- استفاده از اکسسوری های درمانی
یکی دیگر از روش هایی که می تواند به مغز کمک کند تا روی احساسات دیگر تمرکز کند، اکسسوری های درمانی هستند. در حال حاضر این اکسسوری ها به صورت جوراب و پابند در بازار وجود دارند.
این اکسسوری ها فشار را به عضلات خاصی در پا وارد می کنند که به گفته متخصصان، سیگنال هایی به اعصاب بیش فعال ارسال می کند و این باعث آرامش اعصاب و عضلات و تسکین علائم سندرم پای بیقرار می شود.
شما می توانید آن ها را تهیه کرده و در کنار تخت خود نگه دارید تا در شب از آن ها استفاده کنید. توجه داشته باشید که هر نوع تحریک به پاها مفید است، حتی مالش یا ماساژ پاها می تواند تسکین موقتی ایجاد کند.
4- مواد غذایی سرشار از آهن مصرف کنید
استفاده از رژیم غذایی برای اصلاح کمبود آهن می تواند به تسکین علائم این سندرم کمک کند. باید بدانید که سطح آهن شما چقدر است. مکمل های آهن می توانند سطح آهن شما را بالا ببرند، اما حتما باید با پزشک خود در این باره مشورت کنید. اگر سطح آهن شما به طور طبیعی نرمال است یا حتی بالاتر از حد نرمال است، مصرف آهن بیشتر، کمکی به شما نمی کند.
اگر کمبود آهن دارید، خوشبختانه روش های سالم زیادی برای دریافت آهن از طریق رژیم غذایی وجود دارد.
- خوردن گوشت قرمز می تواند سطح آهن را به شدت بالا ببرد.
- اگر گیاهخوار هستید، خوردن توفو، حبوبات، عدس و اسفناج می تواند به شما کمک کند آهن دریافت کنید.
- مواد غذایی مانند تخم مرغ، ماهی و آجیل هایی مانند فندق و بادام سرشار از آهن هستند.
5- چیزهایی که نباید قبل از خواب مصرف شوند
مواردی را که باید برای تسکین علائم سندرم پای بیقرار از مصرف آن ها اجتناب کنید، عبارتند از:
- نیکوتین
- الکل
- قند
- کافئین
این محصولات همگی علائم سندرم را تشدید می کنند.
علاوه بر این، اگر به گلوتن یا لبنیات حساسیت دارید، اما همچنان آن ها را مصرف می کنید، ممکن است این نیز منبع مشکل باشد. حساسیت به گلوتن و لبنیات می تواند التهاب ایجاد کند که به نوبه خود می تواند باعث مشکلاتی در جذب آهن شود و باید به آن توجه شود.
6- ورزش (در حد معقول)
چون سندرم پای بیقرار به طور خاص به حرکات پاها مربوط می شود، یکی از راه های تسکین این احساسات، حرکت دادن پاها است. پیاده روی ملایم تا متوسط در اواخر شب می تواند کمک زیادی به کاهش علائم کند.افرادی که در طول روز فعال هستند، به نسبت از افراد که کم تحرک هستند، علائم کمتری دارند.
با این حال، در این روش برخی مشکلات متناقض وجود دارد. اگر بیش از حد فعال باشید، ممکن است بدنتان بیشتر بیدار شود و شما نیاز دارید که به آرامش برسید. پس هدف شما باید رسیدن به تعادلی باشد که حرکت کافی برای تسکین علائم را فراهم کند اما نه چیزی که بیش از حد سنگین باشد.
علاوه بر این، اگر در طول روز خیلی فعال باشید، باید مراقب باشید. افرادی که در طول روز به طور شدید ورزش می کنند، مانند دوچرخه سواری طولانی یا دویدن طولانی (شامل تمرینات ماراتن) ممکن است علائم سندرم را تحریک کنند.
سندرم پای بیقرار و بارداری
این سندرم بین 20% تا 30% از زنان باردار را تحت تأثیر قرار می دهد. یکی از دلایل اصلی این مشکل کمبود آهن است. آهن در بارداری بخشی ضروری از تغذیه در این دوران است زیرا خطر ابتلا به کم خونی ناشی از کمبود آهن را افزایش می دهد.
بین این موضوع و ارتباط پیش تر ذکر شده بین سندرم پای بیقرار و کمبود آهن، به راحتی می توان ارتباط این دو را درک کرد. مراجعه به پزشک برای حفظ سطح آهن و دیگر ویتامین های ضروری می تواند به تسکین این علائم کمک کند.
همچنین، اگر پزشک با توجه به وضعیت جسمی شما تأیید کند، ورزش های سبک هم مفید هستند، چه پیاده روی، چه ورزش های هوازی یا دیگر انواع تمرینات پایین تنه که به تحریک عضلات کمک می کنند.
خوشبختانه اگر شما قبل از بارداری درگیر این سندرم نبوده باشید، احتمالا این مشکل در چند ماه پس از زایمان کاهش می یابد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
درمان های خانگی محدودیت هایی دارند. اگر این راهکارها برای شما مؤثر نباشند و علائم شما شدید باشند می توانید جهت درمان به یک متخصص مراجعه کنید.
همه کسانی که سندرم پای بیقرار دارند، نیاز به مراجعه به پزشک ندارند، اما موارد شدید می توانند بسیار آزاردهنده باشند. برخی افراد احساس می کنند که ناامید و درمانده شده اند. کمبود خواب می تواند باعث افسردگی و اضطراب شود.
در صورت داشتن هر یک از شرایط زیر، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:
- تنظیم نبودن خواب باعث شده که شما مدام احساس خواب آلودگی داشته باشید.
- خواب شما حداقل دو یا سه بار در هفته مختل می شود
اگر درمان های خانگی کافی نباشند، پزشک می تواند با تجویز دارو به شما کمک کند.