بارداری بعد از ناباروری یا سقط جنین، برای بسیاری از مادران ترکیبی از امید و نگرانی است. در کنار خوشحالیِ دیدن تست مثبت، ترس از سقط جنین می تواند ذهن را درگیر کند و آرامش را بگیرد. این ترس اغلب ریشه در تجربه های گذشته، فقدان ها و انتظارهای طولانی دارد. شناخت این احساس و یاد گرفتن راه های کنار آمدن با آن، اولین قدم برای عبور آگاهانه از این دوران حساس است، در ادامه این مقاله در مورد این ترس و راه های مقابله با آن توضیح خواهیم داد.
ترس از سقط جنین
بالاخره تست بارداری مثبت شده است؛ شاید بعد از ماه ها انتظار، شاید بعد از سال ها تلاش، و شاید پس از تجربه سقط جنین، تزریق ها، درمان های پزشکی و دل شکستگی های عمیق.
اما به جای آرامش و آسودگی، احساسی دیگر به سراغت می آید: ترس از سقط جنین.
ترسی که اجازه نمی دهد نفس راحتی بکشی و مدام در ذهنت سؤال های نگران کننده تکرار می شوند.
ترس از اینکه این بارداری دوام نداشته باشد.
ترس از تجربه دوباره فقدان.
ترس از وابسته شدن بیش از حد به جنین.
ترس از اینکه اگر امیدوار شوی، دوباره آسیب ببینی.
اگر سابقه ناباروری یا سقط جنین داشته ای، طبیعی است که شادی بارداری با اضطراب درهم آمیخته باشد. این احساس ها به معنای ناسپاسی یا ضعف تو نیستند. تو «خراب» نشده ای؛ فقط در حال محافظت از خودت هستی.
و این کاملا قابل درک است.
چرا ترس از سقط جنین این قدر عمیق است؟
وقتی مسیر رسیدن به بارداری پر از ابهام، انتظار و ناامیدی بوده یا وقتی بارها خلاف آمار و احتمال ها پیش رفته ای، ناگهان احساس امنیت کردن کار ساده ای نیست.
ذهن و بدن تو به شنیدن خبرهای بد عادت کرده اند و همیشه آماده ضربه بعدی هستند. حتی خبر خوب هم می تواند شبیه مقدمه یک اتفاق ناخوشایند به نظر برسد.
از دلایل ترس از سقط جنین پس از ناباروری یا فقدان می توان به این موارد اشاره کرد:
- نگرانی دائمی از اینکه «حتما یک جای کار ایراد دارد»
- بررسی وسواس گونه علائم بارداری یا حتی نبودن آن ها
- گوش به زنگ بودن بیش از حد نسبت به بدن (حالت بیش هشیاری)
- بی حسی عاطفی به عنوان راهی برای کنار آمدن با ترس
- احساس گناه به خاطر اینکه آن قدرها هیجان زده نیستی
- اضطراب شدید قبل یا حین سونوگرافی ها و ویزیت های پزشکی
- ترس از گفتن خبر بارداری «خیلی زود»
- تحلیل بیش از حد هر درد، گرفتگی یا حس کوچک در بدن
همه این واکنش ها، واکنش های دفاعی هستند؛ نه نشانه ضعف شخصی یا اشتباه تو.
ترس از سقط جنین بعد از فقدان معمولا چه صداهایی دارد؟
خیلی وقت ها این ترس خودش را در قالب جملات درونی نشان می دهد، مثل:
«از وابسته شدن می ترسم.»
«دیگه به بدنم اعتماد ندارم.»
«حس می کنم منتظرم هر لحظه اتفاق بدی بیفته.»
«نمی تونم خوشحال باشم؛ اگه دوباره تموم بشه چی؟»
«همه می گن لذت ببر، ولی من فقط اضطراب دارم.»
این افکار بسیار شایع هستند. داشتن آن ها به این معنا نیست که از بارداری ات خوشحال نیستی.
این افکار نشان می دهند سیستم عصبی تو بعد از یک تجربه آسیب زا، تمام تلاشش را می کند تا تو را در امان نگه دارد.
تو تنها نیستی و «بیش از حد منفی» هم نیستی
در دوران بارداری، فشار زیادی برای «مثبت فکر کردن» وجود دارد. شاید شنیده باشی که استرس نداشته باش، خوش بین باش یا انرژی منفی نفرست.
اما واقعیت این است که تفکر مثبت، سپر محافظ در برابر سقط جنین نیست و ترس از سقط جنین باعث سقط نمی شود.
هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد اضطراب، استرس یا احساسات محتاطانه به یک بارداری سالم آسیب می زنند.
تو حق داری بترسی.
تو حق داری هم زمان شادی و وحشت را تجربه کنی، یا حتی بین این دو با سرعت زیاد جابه جا شوی.
حتی روزهایی که فقط سعی می کنی دوام بیاوری، باز هم داری بهترینِ خودت را انجام می دهی.
چطور با مسئله ترس از سقط جنین مقابله کنیم؟
کنار آمدن با این ترس یک مسیر شخصی است، اما راهکارهای زیر می توانند کمی فشار را کمتر کنند:
1- ترس را نام گذاری کن، بدون اینکه بخواهی فورا حلش کنی
خیلی ساده و صادقانه بگو: «من می ترسم این بارداری رو از دست بدم.»
نام بردن از ترس از سقط جنین، اغلب قدرت آن را کمتر می کند و باعث می شود کمتر در ذهنت بچرخد.
2- به جای مثبت اندیشی، زمین گیر شدن را تمرین کن
لازم نیست خودت را مجبور کنی «امیدوار» بمانی.
سعی کن در لحظه حال باشی:
امروز من باردارم. امروز حالم خوب است. امروز نفس می کشم.
من باردار هستم، مگر اینکه خلافش ثابت شود.
3- برای ویزیت ها و سونوگرافی ها از نظر عاطفی آماده شو
اگر می توانی، یک فرد حمایت گر را همراه خودت ببر.
به پزشک یا ماما بگو چه چیزهایی باعث می شود احساس امنیت بیشتری داشته باشی.
حتما سابقه سقط یا ناباروری ات را مطرح کن تا برخورد آگاهانه تری ببینی.
4- آیین ها یا چک این های شخصی بساز
بعضی مادران هر هفته شمع روشن می کنند، می نویسند یا کار کوچکی انجام می دهند تا بارداری را به رسمیت بشناسند.
لازم نیست وانمود کنی همه چیز عالی است؛ فقط اجازه بده این تجربه را به شیوه خودت زندگی کنی.
5- مراقبی را انتخاب کن که گذشته ات را جدی بگیرد
تو شایسته مراقبتی هستی که تجربه های قبلی ات را نادیده نگیرد.
نباید مدام توضیح بدهی که چرا مضطربی. احساس تو منطقی است و باید محترم شمرده شود.
منابع حمایتی برای مادران درگیر ترس از سقط جنین
استفاده از منابع حمایتی می تواند حس تنهایی را کمتر کند و به تو یادآوری کند که تنها نیستی.
در ایران نیز مشاوره با روان شناس های حوزه بارداری، مراکز مشاوره دانشگاهی و کلینیک های سلامت روان مادران می تواند کمک کننده باشد.
طبق توصیه متخصصان سلامت روان، صحبت کردن درباره ترس ها به جای سرکوب آن ها، یکی از مؤثرترین راه های کاهش اضطراب بارداری است.
نکات مهم در رابطه با ترس از سقط جنین
تو می توانی بترسی و باز هم جلو بروی.
می توانی محتاط باشی و در عین حال ارتباطت را با جنین حفظ کنی.
می توانی بعد از سقط جنین باردار باشی و هنوز برای آنچه از دست داده ای سوگواری کنی.
تو این مسیر را اشتباه طی نمی کنی.
تو کاری فوق العاده شجاعانه انجام می دهی.
سخنی از نی نی تینی
اگر ترس از سقط جنین رهایت نمی کند، به خودت یادآوری کن که احساس تو طبیعی و قابل احترام است.
قرار نیست در تمام لحظات بارداری شجاع، خوشحال یا مطمئن باشی.
مهم این است که تنها نمانی، درباره ترس هایت حرف بزنی و در صورت نیاز از مشاوره تخصصی کمک بگیری.
مراقبت از سلامت روان، به اندازه مراقبت از جسم در این مسیر اهمیت دارد.
آیا شما هم در دوران بارداری با ترس از سقط جنین روبه رو بوده اید؟
تجربه ها، نگرانی ها یا راهکارهایی که به شما کمک کرده اند را در بخش نظرات با ما و سایر مادران به اشتراک بگذارید.
نوشتن و گفتن، گاهی همان حمایتی است که یک مادر دیگر به آن نیاز دارد.
