
ترس از دکتر در کودکان یک پدیده رایج است که بسیاری از والدین با آن مواجه می شوند. حتی کودکان نوپا ممکن است با شنیدن کلمه «پزشک» اضطراب پیدا کنند و از رفتن به مطب امتناع کنند. این ترس می تواند تجربه ویزیت های پزشکی را برای کودک و والدین استرس زا کند و گاهی مانع مراقبت های بهداشتی منظم شود. خوشبختانه، با شناخت علل ترس از دکتر در کودکان و به کارگیری راهکارهای مناسب، می توان این نگرانی را کاهش داد و کودک را آرام تر به دکتر برد. در این مقاله در مورد راهکارهای غلبه بر ترس از دکتر در کودکان توضیح خواهیم داد.
ترس از دکتر در کودکان
آیا فرزند شما از رفتن به دکتر می ترسد؟ بسیاری از کودکان نسبت به ویزیت پزشک ترس و اضطراب دارند، اما روش هایی وجود دارد که می توانید به کودکان نوپا کمک کنید تا این ترس از دکتر در آن ها را کاهش دهند و با آرامش بیشتری به پزشک مراجعه کنند.
تحقیقات نشان می دهد که کودکان در محیط های پزشکی اغلب احساس ناتوانی و عدم اطمینان دارند و نمی دانند چه اتفاقی برایشان خواهد افتاد. این موضوع کاملا طبیعی است، زیرا بسیاری از کودکان دوست ندارند توسط فردی غریبه لمس شوند یا در محیطی جدید و ترسناک قرار بگیرند، و البته ترس از تزریق واکسن هم می تواند عامل مهمی باشد. با این حال، راهکارهایی وجود دارد که می تواند کودکان را احساس امنیت کند و ترس آن ها از دکتر را کاهش دهد. در ادامه چند راهکار عملی برای کمک به غلبه بر ترس از دکتر در کودکان آورده شده است.
علل ترس از دکتر در کودکان
تجربه های جدید و ناآشنا
محیط مطب، صداهای دستگاه ها، لباس های سفید پزشک یا پرستار و تجهیزات پزشکی برای کودک تازه و ناآشنا هستند و باعث ایجاد ترس از دکتر در کودکان می شوند.
ترس از درد یا تزریق
بسیاری از کودکان از سوزن یا واکسن می ترسند و پیش بینی درد باعث اضطراب آن ها می شود.
احساس ناتوانی و عدم کنترل
کودک وقتی روی تخت معاینه قرار می گیرد یا توسط کسی غریبه لمس می شود، ممکن است حس کند هیچ کنترلی ندارد و آسیب پذیر است.
تجربه های منفی قبلی: اگر کودک قبلا تجربه ناخوشایندی در مطب داشته باشد، مانند تزریق دردناک یا معاینه ای که او را ناراحت کرده، این خاطره می تواند ترس او را تقویت کند.
واکنش والدین یا اطرافیان: گاهی اضطراب والدین یا بزرگ ترها نسبت به ویزیت پزشکی به کودک منتقل می شود و باعث می شود او هم مضطرب شود.
9 راهکار برای غلبه بر ترس از دکتر در کودکان
1- همراهی کودک در ویزیت پزشک
تا حد امکان، خودتان در ویزیت پزشک کنار فرزندتان باشید، به خصوص اگر کودک ترس دارد. برخی والدین مجبورند از پرستار، پدربزرگ، مادربزرگ یا دیگر مراقبان کمک بگیرند، اما بهتر است حداقل یکی دو ویزیت اول خودتان همراه فرزند باشید. دکتر آری براون، متخصص کودکان در آستین تگزاس و نویسنده کتاب «Baby 411»، می گوید:
“اگر کودک ببیند مادر یا پدر در محیط جدید احساس راحتی دارند و به پزشک اعتماد می کنند، کودک نیز احساس امنیت بیشتری خواهد کرد.”
این همراهی ساده می تواند پایه ای برای ایجاد اعتماد فرزند به پزشک و کاهش ترس از دکتر در کودکان باشد.
2- تمرین در خانه قبل از مراجعه
قبل از رفتن به مطب پزشک، با استفاده از ست پزشکی اسباب بازی کودک را با ابزارهای پزشک آشنا کنید. می توانید گوشی پزشکی اسباب بازی را روی گوش خود بگذارید و به یک عروسک یا حیوان پارچه ای «گوش بدهید»، یا از فرزندتان بخواهید دهانش را باز کند و بگوید «آاا». حتی اجازه دهید کودک نقش پزشک را بازی کند تا با فرآیند معاینه آشنا شود.
استفاده از زبان ساده و قابل فهم برای کودک باعث می شود او راحت تر با روند ویزیت کنار بیاید. به عنوان مثال، می توانید بگویید: «می خواهیم ببینیم بدنت خوب است یا نه» و همزمان نام صحیح ابزارها و اعضای بدن را نیز بیان کنید تا در طول ویزیت و زمانی که پزشک یا پرستار از این اصطلاحات استفاده می کند، کودک ترس نگیرد.
خواندن کتاب هایی مانند «خرگوشه می رود پیش دکتر» یا کتاب های مشابه نیز می تواند کودکان را با روند ویزیت آشنا کند و اضطراب آن ها را کاهش دهد.
3- ایجاد نگاه مثبت به ویزیت دکتر
بهتر است کودک را بیش از حد از قبل نسبت به ویزیت آگاه نکنید، زیرا ممکن است باعث نگرانی و اضطراب غیرضروری شود. به جای آن، می توانید روز ویزیت یا حتی هنگام حرکت به سمت مطب به او بگویید که قرار است به دکتر بروید.
سعی کنید لحن شما مثبت و خوش بینانه باشد: «من خوشحالم که به دکترت می رویم. او مراقب توست و به سالم و قوی ماندنت کمک می کند.» اگر کودک می پرسد که آیا تزریق دارد، به طور صادقانه پاسخ دهید، زیرا دروغ گفتن باعث از بین رفتن اعتماد او می شود. برای واکسن، توضیح دهید که فقط یک لحظه کوچک سوزش در بازو احساس خواهد کرد و بعد از آن تمام می شود.
می توانید به کودک بگویید که می تواند دست شما را در طول تزریق فشار دهد و حتی بگویید این واکسن به او «قدرت فوق العاده» می دهد تا سالم بماند. پس از پایان ویزیت، درباره جنبه های خوشایند آن صحبت کنید، مانند گرفتن برچسب، اسباب بازی کوچک، یا برنامه ای که بعد از ویزیت خواهید داشت، مثلا رفتن به پارک.
4- نزدیک ماندن به کودک
زمانی که کودک روی تخت ویزیت دراز می کشد و پزشک بالای سر او قرار دارد، ممکن است احساس ترس یا آسیب پذیری کند. در این مواقع نزدیک کودک بمانید. حتی لمس بازوی کودک یا گرفتن دستش می تواند حس امنیت ایجاد کند.
اجازه دهید کودک روی پای شما بنشیند تا احساس امنیت و حمایت بیشتری داشته باشد. پزشکان و پرستاران معمولا مشکلی با انجام معاینات حیاتی و بیشتر فرآیند ویزیت در حالی که کودک در آغوش مراقب است، ندارند.
5- دادن انتخاب ها به کودک
به کودک اجازه دهید مقداری کنترل داشته باشد. از او بپرسید می خواهد روی کدام صندلی بنشیند یا کدام بازو را برای فشار خون انتخاب می کند. حتی می توانید از پزشک بخواهید ابتدا فرآیند معاینه را روی عروسک کودک نشان دهد تا کودک بداند چه اتفاقی خواهد افتاد.
در طول واکسیناسیون، حواس کودک را مشغول کنید. تحقیقات نشان می دهد مکیدن چیزی شیرین (مانند آبنبات یا پستانک آغشته به آب شیرین)، شنیدن آهنگ مورد علاقه یا نگاه کردن به وسایل جذاب (مثل حباب یا عصای جادویی براق) می تواند توجه او را منحرف کرده و استرس و درد را کاهش دهد.
روش دیگری که کودک را آرام می کند، این است که انگشتان خود را شبیه شمع نشان دهید، از کودک بخواهید همراه شما نفس بکشد و سپس شمع ها را یکی یکی فوت کنید. این تکنیک می تواند ضربان قلب کودک را کاهش دهد و تجربه مثبت ایجاد کند.
سخنی از نی نی تینی
ترس از دکتر در کودکان یک مسئله طبیعی است و جای نگرانی ندارد، اما اگر نادیده گرفته شود می تواند مانع مراقبت های منظم پزشکی شود. با همراهی والدین، تمرین پیش از ویزیت، ایجاد تجربه مثبت و دادن کنترل های کوچک به کودک، می توان اضطراب او را کاهش داد و ویزیت های پزشکی را به تجربه ای امن و حتی سرگرم کننده تبدیل کرد. به یاد داشته باشید که هر کودک منحصر به فرد است و ممکن است راهکارهای متفاوتی برای آرام شدن و غلبه بر ترس از دکتر در کودکان مؤثر باشد، پس صبور و انعطاف پذیر باشید.
شما چه تجربه ای در آرام کردن فرزندتان هنگام رفتن به دکتر داشته اید؟ چه روش هایی برای کاهش ترس از دکتر در کودکان مؤثر بوده است؟ تجربه و نکات خود را با ما و دیگر والدین به اشتراک بگذارید تا بتوانیم همگی به فرزندانی آرام تر و مطمئن تر کمک کنیم.







