تاثیر استرس والدین بر کودکان

مدیریت استرس به عنوان والدین تنها برای سلامت روان شما اهمیت ندارد، بلکه به سلامت عاطفی و روحی کودکتان نیز کمک می کند. یاد گرفتن روش هایی برای کاهش استرس و ایجاد محیطی مثبت و سالم در خانواده می تواند تاثیر زیادی بر رشد و رفتار فرزندتان داشته باشد. در ادامه این مقاله در مورد تاثیر استرس والدین بر کودکان به طور کامل توضیح خواهیم داد.

چرا والدین امروزی بیشتر از گذشته تحت فشار هستند؟

تربیت فرزند هیچ گاه کار آسانی نبوده است، اما والدین و سرپرستان امروزی نسبت به گذشته با فشار و استرس بیشتری روبرو هستند. طبق گزارش سال 2024 جراح عمومی ایالات متحده، استرس والدین به یک نگرانی سلامت عمومی تبدیل شده است، زیرا می تواند مستقیما بر سلامت و رفاه کودکان تأثیر بگذارد.

دکتر جولینا آلبا-سوآرز، روانشناس کودک در مؤسسه سلامت کودکان، توضیح می دهد که سطح استرس والدین می تواند رفتار فرزند را تحت تأثیر قرار دهد و نکاتی برای کاهش استرس و اولویت دادن به سلامت روان والدین ارائه می دهد.

عوامل افزایش استرس والدین چیست؟

نگرانی های مالی و تعادل بین کار و مسئولیت های خانوادگی از استرس های رایج والدین هستند. اما والدین امروز همچنین با بحران سلامت روان نوجوانان، اثرات شبکه های اجتماعی و پیامدهای پس از پاندمی COVID-19 روبرو هستند.

دکتر آلبا-سوآرز می گوید: «در عصر شبکه های اجتماعی، بسیاری از والدین دائم خود را ارزیابی می کنند و احساس می کنند که کافی نیستند یا به اندازه کافی برای فرزندشان وقت نمی گذارند. اما شبکه های اجتماعی معمولا تصویر کامل را نشان نمی دهند.»

استرس های دیگر والدین و سرپرستان کودکانی که زیر 18 سال دارند شامل موارد زیر است:

• نگرانی درباره سلامت و ایمنی کودک، از جمله زورگویی در مدرسه یا تهدیدات امنیتی.
• تاثیر فناوری و ابزارهای دیجیتال بر کودک.
• انتظارات فرهنگی درباره آینده فرزند.
• احساس تنهایی و انزوا در نقش والدین.

تاثیر استرس والدین بر کودکان چگونه است؟

وقتی والدین سطح بالایی از استرس را تجربه می کنند، این موضوع می تواند اثرات منفی متعددی بر کودکان داشته باشد:

رفتار کودک

والدین تحت استرس ممکن است صبر و تحمل کمتری داشته باشند و در تربیت فرزند سختگیرتر عمل کنند. این رفتار می تواند کودکان را گیج کند یا باعث شود احساس کنند که مشکل از خود آن هاست و در نتیجه ممکن است رفتارهایی مانند پرخاشگری یا انزوا از خود نشان دهند.

سلامت روان و رفاه کودک

کودکان حساس به حالت روانی والدین هستند. وقتی والدین مضطرب یا نگران باشند، کودک نیز احساس نگرانی می کند. این نگرانی ها می تواند بر عملکرد تحصیلی، رفتار، خلق و خو، روابط اجتماعی و خواب کودکان اثر بگذارد. استرس و اضطراب والدین همچنین می تواند باعث بروز افسردگی شود که افسردگی والدین با کاهش سلامت جسمانی و روانی کودکان مرتبط است.

توانایی کودک در مدیریت استرس

کودکان از والدین خود یاد می گیرند که چگونه با احساسات روبرو شوند و استرس را مدیریت کنند. اگر می خواهید فرزندتان در مقابله با استرس توانمند باشد، بهترین راه این است که خودتان به شیوه مؤثری استرس خود را مدیریت کنید و نمونه ای مثبت برای کودک باشید.

نکات عملی برای مدیریت استرس والدین

دکتر آلبا-سوآرز چند روش ساده و کاربردی برای تقویت مهارت مقابله با استرس والدین و سرپرستان پیشنهاد می دهد. هر فردی ممکن است به فعالیت های متفاوتی پاسخ دهد، اما استراتژی های زیر به کاهش استرس بدون نیاز به صرف وقت زیاد کمک می کنند:

• برنامه ریزی برای ورزش کوتاه: می توانید یک یا دو جلسه 30 دقیقه ای در هفته برای ورزش در نظر بگیرید. حتی می توانید هنگام پیاده روی تماس های تلفنی کاری را انجام دهید به جای اینکه پشت میز بنشینید.
• مدیتیشن کوتاه و هدایت شده: اپلیکیشن هایی مانند Calm و Headspace مدیتیشن های کوتاه رایگان ارائه می دهند که می تواند آرامش بخش باشد.
• ساخت لیست پخش موسیقی آرامش بخش: هنگام بازگشت از محل کار یا آماده شدن برای خواب به آن گوش دهید تا ذهن شما آرام شود.
• تمرین تنفس عمیق: این تمرین می تواند ساده باشد، مانند پنج نفس عمیق در طول روز، هنگام رفت و آمد یا قبل از خواب.

کاهش تنهایی و ایجاد ارتباط اجتماعی

تنهایی و انزوا از منابع اصلی اضطراب والدین هستند. صحبت کردن صادقانه درباره چالش های والدینی و ارتباط با سایر والدین می تواند به کاهش استرس کمک کند و حس همبستگی ایجاد کند. روش هایی برای ایجاد این ارتباطات شامل:

• برنامه ریزی ملاقات های حضوری: با دوستان یا خانواده وقت بگذارید یا در رویدادهایی شرکت کنید که افراد علاقه مند مشابه شما حضور دارند.
• تماس تلفنی به جای پیامک: هنگام آشپزی یا انجام کارهای خانه با دوستان یا خانواده تماس بگیرید. تحقیقات نشان می دهد ارتباط حضوری یا تلفنی انرژی بخش است و اثر مثبت بیشتری نسبت به شبکه های اجتماعی دارد.
• فعالیت در مدرسه کودک: داوطلب شدن برای کمک در برنامه ها یا رویدادهای مدرسه راهی برای ارتباط با دیگر والدین و سرپرستان است.
• ایجاد گروه مراقبت مشترک یا هم سفری: این روش می تواند شما را با خانواده های دیگر مرتبط کند و زمان بیشتری برای فعالیت های شخصی فراهم آورد.

الگوسازی مهارت های مقابله سالم برای کودکان

یکی از روش های مهم برای جلوگیری از اثرات منفی استرس والدین بر کودکان، استفاده از استراتژی های سالم مقابله با استرس و آموزش این روش ها به فرزندتان است. با انجام این کار، کودکان شما یاد می گیرند که خودشان هم با مشکلات و فشارهای روزمره به شیوه ای مثبت برخورد کنند. برخی راهکارها شامل موارد زیر است:

• شناسایی و استفاده از روش های مقابله ای که برای شما مؤثر است: ابتدا روش هایی که به شما کمک می کنند استرس را کاهش دهید، شناسایی کنید. سپس به کودک خود توضیح دهید که رفتن به پیاده روی، تماس گرفتن با دوست، یا گوش دادن به موسیقی چگونه به شما کمک می کند تا آرام شوید. فرزندتان را تشویق کنید که خودش روش های مقابله ای خود را کشف کند و پس از انجام هر روش، به احساسش دقت کند تا بداند چه چیزی برایش مفید است.
• استراحت در گفتگوهای پرتنش: وقتی احساس می کنید صبرتان تمام شده است، به فرزندتان بگویید: «من کمی وقت می گیرم و بعد دوباره درباره این موضوع صحبت می کنیم.» اگر این کار را مرتب انجام دهید، کودک یاد می گیرد که در لحظات عصبانیت یا ناراحتی، چند لحظه فاصله بگیرد و آرام شود.

یک تمرین روزانه پنج دقیقه ای برای کاهش استرس والدین و کودکان

دکتر آلبا-سوآرز توصیه می کند که اگر قرار است فقط یک تغییر کوچک برای کاهش استرس در خانواده ایجاد کنید، این تمرین را انجام دهید: هر روز چند دقیقه زمان بدهید تا کودک فعالیت بازی را هدایت کند و شما در کنار او همراه شوید.

• برای کودکان کوچک: روزانه 5 دقیقه با کودک فعالیتی انجام دهید که او دوست دارد و نیاز به قوانین یا دستورالعمل های پیچیده ندارد، مثل نقاشی، ساختن با لگو یا بازی با عروسک ها.
• برای نوجوانان: چند دقیقه ای به آهنگ مورد علاقه آن ها گوش دهید، با هم قدم بزنید یا غذای مورد علاقه شان را با هم آماده کنید.

تحقیقات نشان می دهد که اختصاص زمان کوتاه روزانه تحت هدایت کودک (یا همان «زمان ویژه») می تواند پیوند بین والد و کودک را تقویت کرده و استرس هر دو را کاهش دهد.

دکتر آلبا-سوآرز می گوید: «بازی تحت هدایت کودک به او این فرصت را می دهد که فعالیت بازی را هدایت کند و والدین در کنار او همراه شوند. حتی چند دقیقه روزانه این نوع بازی می تواند روابط مثبت والد-کودک را تقویت کند، عزت نفس کودکان را افزایش دهد و رفتارهای نامطلوب مانند پرخاشگری یا گریه های شدید را کاهش دهد.»

منابع و حمایت های اجتماعی

در مؤسسه سلامت کودکان، ما می دانیم که عوامل استرس زا می توانند والدین و سرپرستان را تحت فشار قرار دهند، به ویژه زمانی که کودک بیمار شود. اگر با مشکلی یا چالشی روبرو هستید، بدانید که تنها نیستید. تیم ما منابع مفید سلامت روان و حمایت های اجتماعی را گردآوری کرده است، از جمله سازمان هایی که خدماتی مانند مسکن، غذا، کمک های مالی، حمل و نقل و خدمات حمایتی دیگر ارائه می دهند.

همچنین تیم متخصص مددکاران اجتماعی ما به صورت 24 ساعته و هر روز هفته آماده کمک به خانواده ها است تا منابع مورد نیازشان را پیدا کنند و انرژی خود را بر مراقبت و درمان فرزندشان متمرکز کنند.

سخنی از نی نی تینی

استرس والدین می تواند اثرات عمیق و گسترده ای بر کودکان داشته باشد، از رفتار و سلامت روان گرفته تا توانایی مدیریت احساسات و مقابله با فشارهای روزمره. اما با آگاهی و اقدامات ساده می توان این تاثیرات منفی را به حداقل رساند و محیطی سالم، امن و مثبت برای فرزندان ایجاد کرد.

چند نکته مهم برای کاهش تاثیر استرس والدین بر کودکان شامل موارد زیر می باشد:

• مدیریت استرس شخصی: خودتان روش های سالم مقابله با استرس را تمرین کنید تا کودکان از شما یاد بگیرند.
• زمان ویژه روزانه با کودک: حتی پنج دقیقه در روز که کودک هدایت کننده بازی باشد، می تواند ارتباط شما را تقویت کند و استرس هر دو را کاهش دهد.
• ایجاد شبکه حمایتی: ارتباط با دیگر والدین، دوستان و خانواده و حضور در فعالیت های اجتماعی می تواند حس تنهایی را کاهش دهد و انرژی مثبت ایجاد کند.
• استفاده از منابع حرفه ای: در شرایط سخت یا مواجهه با بیماری کودک، از کمک مددکاران اجتماعی، مشاوران و منابع معتبر بهره ببرید تا بتوانید تمرکز خود را بر مراقبت و رفاه فرزندتان حفظ کنید.

با رعایت این نکات، والدین می توانند به کودکان خود کمک کنند تا بهتر با استرس روبرو شوند، عزت نفس قوی تری داشته باشند و رفتارهای مثبت و سالم تری از خود نشان دهند.